SN: ławnicy powinni mieć dostęp do tajemnicy jak sędziowie

27 lipca, 2020
Category: inne

Ławnicy sądów powszechnych, orzekający w sytuacjach, w których występuje tajemnica państwowa, musza mieć sluzace do niej dostęp na tego rodzaju zasadach jakim sposobem sędziowie a mianowicie wynika wraz z orzeczenia Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy w poszerzonym, siedmioosobowym, składzie rozpatrywał po środę zapytanie prawne, skierowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich.

SN zaznaczył, że sąd nie jest instytucją uprawnioną sluzace do zwalniania sposród ochrony tajemnicy państwowej; może natomiast zwrócić się do organu administracji państwowej, uprawnionego do zdjęcia klauzuli tajności. SN zaznaczył, że rozstrzygniecie organu decydującego o odtajnieniu informacji wydaje sie byc wiążąca gwoli sądu. Już na etapie postępowania przedsądowego może on zdecydować, że tajemnica państwowa nie zaakceptowac przeniknie az do postępowania. Zbytnio ochronę tajemnic w domenie cywilnej odpowiada Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego.

We wniosku sluzace do SN sposród listopada 2009 r. zastępca RPO Stanisław Trociuk podkreślał, że nie istnieje jednolitego orzecznictwa co do tegoz, czy ławnicy sądów powszechnych orzekający po sprawach karnych, których rejestr zawierają tajemnicę państwową, musza mieć poświadczenie bezpieczeństwa, publikowane przez służby specjalne po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego – zgodnie z ustawą z 1999 r. o ochronie danych niejawnych.

Wedle tą ustawą informacje niejawne – zarówno tajemnica służbowa, jak i państwowa – powinny być udostępniane osobom dającym rękojmię zachowania tajemnicy. Służby specjalne wydają poświadczenia bezpieczeństwa po postępowaniu sprawdzającym wobec danej osoby, która powinien w tejze procedurze ujawnić m. in. ewentualne nałogi, kontakty ze służbami ponadplanowymi i duzo innych wlasnych danych.

SN przypomniał, że sędziowie nie zaakceptowac muszą posiadać certyfikatu dostępu i nie są poddawani postępowaniu sprawdzającemu. Zresztą a mianowicie jak podkreślił SN a mianowicie rozwiązanie tego rodzaju oznaczałoby ingerencję władzy wykonawczej w robienie władzy sądowniczej. W weryfikacji SN nie ma podstaw, zeby różnicować prawa sędziów i ławników w dostępie do tajemnic państwowych.

Sędziowie mają dostęp az do tajemnic przez prawa o ustroju sądów. W nieomal o ustroju sądów militarnych zapisano, że ławnicy wojskowi są dopuszczeni do tajemnic. SN w listopadzie 2009 r. orzekł, że poniewaz dostęp sluzace do tajnych akt sprawy dla oskarżonych jak i równiez ich obrońców nie jest reglamentowany ustawą na temat ochronie wiadomosci niejawnych, to nie może ona ograniczać też jak i równiez ławników.

Sądy mają stycznosc z tajemnicą państwową np. wtedy, kiedy oskarżeni byli podsłuchiwani poprzez służby specjalne lub gdy przed sądem stają oficerowie służb. Tajność spraw zmierza niekiedy bardzo daleko: przy marcu 2009 r. radomska prokuratura próbowała utajnić w akcie oskarżenia imię jak i równiez nazwisko podsądnego, czemu sprzeciwił się tamtejszy sąd oraz Sąd Najwyższy. Prokuraturę zobowiązano do odtajnienia tych danych.

Nowelizacja kodeksu postępowania karnego z 2008 r. o wiele ograniczyła udział ławników przy procesach karnych. Generalną zasadą jest orzekanie przez sąd I instancji w składzie jednego sędziego, a wylacznie w sytuacjach o zbrodnie (czyli przestępstwa zagrożone karą od trzech lat więzienia) – sędziego i dwóch ławników. Przy sprawach o czyny, zbytnio które grozi dożywocie, sąd orzeka przy składzie dwóch sędziów i trzech ławników. Ławnicy wybierani są w 4 okres przez rady gmin spośród kandydatów zgłoszonych przez stowarzyszenia, związki fachowe itp. (PAP)

dom/ itm/ jra/

We use cookies to provide you with the best possible experience. By continuing, we will assume that you agree to our cookie policy